De handelingsbekwaamheid van ‘meer-dan menselijke’ actoren
Dingen en design: de mens zet graag de wereld naar zijn of haar hand. Maar design is meer dan een ‘collectible’ handtas. Dingen hebben een vorm van handelingsbekwaamheid die het gedrag van mensen, meer dan wij (willen) beseffen, beïnvloedt. Of ze nu biotisch (dieren, planten, ecosystemen) of levenloos (objecten, museumstukken, erfgoed) zijn, dingen communiceren op allerlei manieren met ons.
Hoe kunnen we de antennes beter afstellen op wat de dingen om ons heen te zeggen hebben? Bereiken ook de zachte signalen ons en vooral: welke stemmen worden niet gehoord?
De perplexiteit van dingen
Een methode om meer recht te doen aan de dingen en ze een stem te geven die door ons (beter) gehoord kan worden is het Parlement der Dingen. In dit concept van de Franse denker Bruno Latour krijgen meer-dan-menselijke actoren een stem die wordt vertolkt door menselijke woordvoerders. Zij verdiepen zich in de ‘perplexiteit’ van een specifiek ding. Hieronder verstaan we niet alleen de vele dimensies en aspecten van een ding, maar ook de wijzen waarop dingen ons versteld, ons paf oftewel perplex doen staan.
Meet & greet UNESCO
Het gaat zeker niet alleen om onschuldige zaken: ook schurend erfgoed zoals het slavernijverleden (mensen als dingen) of de aantasting van biodiversiteit en klimaatverandering worden ter sprake gebracht, maar dan steeds vanuit het perspectief van de dingen.
Als uitgangspunt dient door UNESCO erkend Immaterieel Erfgoed uit Valkenswaard zoals de valkerij en corsocultuur. Ook de koloniale wereld van tabak, die een voor velen verrassende relatie heeft met het Van Abbemuseum zelf, komt volop in beeld. Voorafgaand aan de workshop is er gelegenheid om de confronterende expositie "Context: verborgen verbanden" over het koloniale verleden van het van Abbemuseum te bezoeken.
Na afloop is er van 18:00 tot 19:00 uur in het Van Abbe Café een Meet & Greet met een afvaardiging van de Nederlandse UNESCO Commissie die op deze wijze laagdrempelig in contact wil treden met de Nederlandse designwereld.
In dialoog treden met de dingen
De masterclass leert je hoe dingen meerstemmig met elkaar in dialoog kunnen gaan. Het is een vorm van democratische vernieuwing bij wijze van social design om te komen tot een meer gelijkwaardige vertegenwoordiging van mensen en meer-dan-mensen die er in onze samenleving toe doen.
Plaats van handeling is de artistieke installatie van een parlement in het souterrain van het Van Abbemuseum. Bezoekers kunnen actief deelnemen als woordvoerder nadat ze uit een display van museumobjecten een keuze gemaakt hebben. Toeschouwers zijn eveneens welkom op de publieke tribune van het parlement.
Na een introductie door Gerard Rooijakkers, die ook de arbitrage van dit parlement zal doen, verdiepen de deelnemers zich met coach Kees Streng van het Valkerij en Sigarenmakerij Museum in de materialiteit en perplexiteit van het door hen gekozen ding met een eerste verkennende voorstelronde. Daarna gaan de dingen met elkaar in gesprek.
